Johann Strauss II (1825–1899), được tôn vinh là “Vua của những điệu valse”, không chỉ viết nên những bản nhạc gắn liền với Vienna mà còn biết cách chuyển tải tinh thần của những miền đất xa xôi qua lăng kính âm nhạc. Trong số đó, Lagunen-Walzer (Valse của những đầm phá), sáng tác năm 1883, là một tác phẩm đặc biệt, bởi nó tái hiện vẻ đẹp thơ mộng và quyến rũ của thành phố Venice – “thành phố trên mặt nước”.
Tác phẩm được sáng tác dựa trên những giai điệu trong vở Eine Nacht in Venedig (Một đêm ở Venice) – một trong những vở operetta thành công của Strauss. Nếu như vở diễn mang màu sắc sân khấu tràn đầy sức sống, thì Lagunen-Walzer lại chắt lọc những giai điệu trữ tình nhất, đưa chúng vào khung cảnh của một bản valse lớn, vừa giàu kịch tính, vừa phảng phất chất trữ tình của miền đất Ý. Người nghe như được đưa vào chuyến du ngoạn qua những dòng kênh uốn lượn, dưới ánh trăng lấp lánh phản chiếu trên mặt nước Venice.
Về phương diện âm nhạc, Lagunen-Walzer mở đầu bằng một đoạn introduction trang trọng, gợi không khí huy hoàng của một buổi lễ hội. Các chủ đề chính của điệu valse lần lượt xuất hiện với những đường nét giai điệu duyên dáng, mềm mại nhưng cũng không kém phần sôi nổi. Strauss đã khéo léo hòa quyện chất nhạc Vienna với âm hưởng của giai điệu Ý, tạo nên một tác phẩm vừa quen thuộc vừa mới lạ. Những đoạn cao trào được dàn dựng bằng nghệ thuật phối khí rực rỡ, đặc biệt là ở phần dây và kèn gỗ, khiến tác phẩm bừng sáng như chính vẻ lộng lẫy của Venice.
Trong khuôn khổ chuyên đề giới thiệu các tác phẩm Johann Strauss II, Hội Hữu nghị Việt Nam – Áo mong muốn mang đến cho độc giả Việt Nam không chỉ những valse quen thuộc của Vienna, mà còn cả những tác phẩm thể hiện sự giao thoa văn hóa, nghệ thuật châu Âu thế kỷ XIX. Qua đó, chúng ta thêm một lần cảm nhận được sức mạnh của âm nhạc – phương tiện kết nối những vùng đất, những tâm hồn, và những nền văn hóa khác nhau.
Hơn một thế kỷ trôi qua, Lagunen-Walzer vẫn giữ nguyên sức quyến rũ của nó, như một tấm gương soi chiếu Venice trong tưởng tượng của Strauss – nơi mà sự lãng mạn, cái đẹp và âm nhạc cùng hòa quyện để tạo nên một kiệt tác vượt thời gian.